Zo'é là một bộ tộc nhỏ, biệt lập sống sâu trong rừng nhiệt đới Amazon ở phía bắc Brazil. Họ chỉ tiếp xúc thường xuyên với người ngoài bộ tộc vào năm 1987 khi những người truyền giáo dựng căn cứ trên đất của họ.
Đất đai của họ đã được chính phủ chính thức công nhận và kiểm soát để giảm thiểu việc lây truyền các bệnh có thể gây tử vong như cúm và sởi.
Người Zo'é sống trong những ngôi nhà tranh lớn hình chữ nhật, mở về mọi phía. Ở đây, một số gia đình sống cùng nhau, ngủ trên những chiếc võng treo trên xà nhà và nấu ăn trên những đống lửa dọc hai bên.
Zo'é tôn thờ các loại hạt Brazil và thường đặt cộng đồng của họ trong các lùm cây hạt Brazil. Ngoài việc cung cấp nguồn thực phẩm phong phú, vỏ hạt còn được chế tạo thành vòng tay và sợi vỏ được dùng để làm võng.
Cộng đồng Zo'é được bao quanh bởi những khu vườn rộng lớn, nơi trồng sắn và các loại củ, ớt, chuối và nhiều loại trái cây và rau quả khác. Bông được trồng và sử dụng để làm đồ trang trí cơ thể và võng, để buộc đầu mũi tên và dệt dây đeo để địu trẻ sơ sinh.
Đặc biệt, người Zo'é theo chế độ đa thê và cả nam và nữ đều có thể có nhiều bạn tình. Việc một người phụ nữ có nhiều con gái kết hôn với nhiều người đàn ông là điều khá phổ biến.
Mọi người đều bình đẳng trong xã hội Zo'é. Ở bộ tộc này, không có người lãnh đạo, mặc dù ý kiến của những người đàn ông đặc biệt có tài ăn nói, được gọi là 'yü', có trọng lượng hơn những người khác trong các vấn đề về hôn nhân, hoặc thành lập cộng đồng mới.
Chính vì lý do này mà Zo'é được mệnh danh là bộ tộc bình đẳng nhất!
Đàn ông của bộ tộc này là những thợ săn cực kỳ lành nghề. Việc săn bắn thường được thực hiện riêng lẻ, nhưng vào những thời điểm nhất định trong năm.
Từ khi còn nhỏ, tất cả Zo'é đều đeo 'm'berpót' - miếng gỗ dài cắm vào môi dưới.
Trẻ em Zo'é xỏ khuyên môi dưới vào khoảng 7 đến 9 tuổi; miếng gỗ lớn hơn sẽ được cắm vào khi chúng trẻ em lớn lên.
Một trong những nghi lễ quan trọng nhất và là nghi thức đầu đời của trẻ em là xỏ khuyên môi dưới.
Một chiếc xương sắc nhọn từ chân của một con khỉ được sử dụng và một chiếc 'm'berpót' nhỏ được nhét vào, thường là khi bé gái khoảng bảy tuổi và bé trai khoảng chín tuổi. Khi chúng lớn lên, những miếng gỗ lớn hơn sẽ được lắp vào.
Phụ nữ đội những chiếc mũ cầu kỳ làm từ lông ngực trắng mềm của kền kền vua và sơn cơ thể bằng urucum - một loại bột màu đỏ rực được làm từ hạt annatto nghiền nát.
Giống như nhiều bộ tộc ở Nam Mỹ, người Zo'é sử dụng bột màu annatto để vẽ cơ thể và khuôn mặt của họ.
Becky Trương