Doanh nghiệp Việt chung tay khôi phục làng nghề truyền thống

Nhịp chầy Yên Thái vẫn vang vọng giữa lòng Hà Nội

"Gió đưa cành trúc la đà

Tiếng chuông Trấn Vũ, canh gà Thọ Xương

Mịt mù khói tỏa ngàn sương,

Nhịp chày Yên Thái, mặt gương Tây Hồ”

Bài ca dao quen thuộc từ ngàn xưa nhắc nhớ về một thời hoàng kim của nghề làm giấy dó Kẻ Bưởi. Trải qua hơn 800 năm lịch sử, giấy dó không chỉ là vật liệu ghi chép mà còn là di sản văn hóa dân tộc, từng được các triều đại phong kiến sử dụng để viết sắc phong, in kinh sách và vẽ tranh dân gian.

Tuy nhiên, trước sự lấn lướt của các loại giấy công nghiệp giá rẻ, nghề làm giấy dó từng đứng trước nguy cơ thất truyền. Nhớ lại giai đoạn đầu khởi nghiệp phục hồi nghề cổ, chị Hồng Nhung – người sáng lập dự án "Zó Project" chia sẻ: "Lúc đấy tôi chỉ nghĩ làm thế nào để nhiều người biết đến thông tin này càng tốt, chứ chưa nghĩ đến làm một cái gì đó. Đến năm 2015 tôi mới chính thức bỏ công việc để theo đuổi phục hồi nghề này và phát triển nó một cách bài bản hơn. Tôi nghĩ nếu chỉ có nói mọi người hãy lan tỏa đi thì rất khó, mình phải chứng minh nó thực sự có giá trị để tồn tại. Nó đã tồn tại được hơn 800 năm thì không có lý do gì nó không tồn tại tiếp."

Để tạo ra một tờ giấy dó mỏng nhẹ như lụa nhưng dai bền vượt thời gian, người thợ phải trải qua 10 công đoạn thủ công vô cùng tỉ mỉ như vạc nấu, giã dó, đãi bìa, đặc biệt là kỹ thuật "seo giấy" đòi hỏi sự khéo léo tuyệt đối.

Cơ Duyên Hồi Sinh Di Sản

Với mong muốn tìm kiếm một chất liệu thuần khiết, giàu giá trị văn hóa và độ bền tự nhiên cho các sản phẩm của doanh nghiệp, Master Phùng Phương - Chủ tịch thương hiệu Phùng Gia - đã tìm về vùng đất Kẻ Bưởi cổ kính.

Ông nhận thấy các loại giấy công nghiệp hiện nay thường thiếu đi nét đẹp thủ công và giá trị lịch sử vốn có. Việc chọn chất liệu giấy dó truyền thống làm nền tảng cho các sản phẩm chính là giải pháp nâng tầm giá trị văn hóa và giữ gìn nét đẹp dân tộc.

Nói về cơ duyên này, ông Phùng Phương chia sẻ: "Nhờ sự bảo trợ của Nhà nước và nhiệt huyết của những người trẻ, đề án khôi phục làng nghề giấy dó Kẻ Bưởi của Zó Project đã mở ra hướng đi mới. Tôi tin rằng mỗi sản phẩm chỉ thực sự giá trị khi gắn liền với chất liệu từ chính thổ dưỡng, cây cỏ đất trời Việt Nam. Giấy dó với độ bền hàng trăm năm chính là chiếc cầu nối văn hóa hoàn hảo."

Khai thác chất liệu bản địa: Hướng đi bền vững cho sản phẩm Việt

Dưới sự chỉ đạo chuyên môn từ người đại diện của Phong Thủy Phùng Gia, chất liệu giấy dó Kẻ Bưởi đã được ứng dụng chính thức vào quy trình chế tác các dòng sản phẩm mang tính biểu tượng của thương hiệu.

Quy trình ứng dụng chất liệu đòi hỏi nhiều tiêu chuẩn khắt khe:

• Nguyên liệu thuần tự nhiên: Sử dụng vỏ cây dó được thu hái và chế biến hoàn toàn thủ công, đảm bảo không lẫn hóa chất tẩy rửa.
• Kỹ thuật in truyền thống: Kết hợp các khoáng vật tự nhiên như Chu sa để tạo nên gam màu đỏ đặc trưng, giúp nét mực bền màu cùng thời gian.
• Bảo quản chuẩn mực: Sản phẩm sau khi hoàn thiện được lưu trữ trong điều kiện độ ẩm, ánh sáng tối ưu tại không gian mật thất trước khi tới tay người dùng.

Việc ưu tiên và đưa các chất liệu thuần Việt như giấy dó, gốm sứ, tơ lụa hay mây tre đan vào đời sống sản xuất hiện đại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển chung của thương hiệu Việt.

Đây không chỉ là giải pháp tạo nên bản sắc riêng biệt, giúp sản phẩm nội địa tự tin đứng vững trước làn sóng hàng hóa công nghiệp nhập khẩu, mà còn là mắt xích trực tiếp giúp duy trì nguồn sinh kế bền vững cho các nghệ nhân.

Khi các doanh nghiệp cùng chung tay tiêu thụ và nâng tầm chất liệu bản địa, những giá trị di sản sẽ không bị lãng quên trong bảo tàng hay sách vở, mà tiếp tục sống động, lan tỏa và khẳng định vị thế văn hóa Việt trong lòng người tiêu dùng hiện đại.