Thiết kế sáng tạo – yêu cầu tất yếu đối với sản phẩm OCOP
Xu hướng tiêu dùng hiện đại cho thấy, các sản phẩm có yếu tố thiết kế sáng tạo ngày càng chiếm ưu thế trên thị trường. Người tiêu dùng không chỉ lựa chọn sản phẩm dựa trên công năng hay giá cả, mà còn quan tâm đến hình thức thẩm mỹ, giá trị văn hóa và trải nghiệm mà sản phẩm mang lại. Trên thị trường quốc tế, đặc biệt tại châu Âu, Bắc Mỹ và Đông Bắc Á, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ và sản phẩm bản địa được thiết kế theo hướng hiện đại, tiện dụng nhưng vẫn giữ được bản sắc truyền thống đang được ưa chuộng rộng rãi.
Tại thị trường trong nước, cùng với sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động du lịch, nhu cầu đối với các sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề có thiết kế đẹp, phù hợp làm quà tặng, trang trí và tiêu dùng trải nghiệm cũng ngày càng rõ nét. Thực tiễn cho thấy, thiết kế sáng tạo đã trở thành “ngôn ngữ chung” giúp sản phẩm địa phương nâng cao khả năng tiếp cận thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị tiêu dùng.
Vượt qua giới hạn sản xuất truyền thống
Mặc dù sở hữu nhiều lợi thế về chất lượng, nguyên liệu và giá trị văn hóa, không ít sản phẩm OCOP và làng nghề vẫn gặp khó khăn trong quá trình mở rộng thị trường do hạn chế về thiết kế, mẫu mã, bao bì và cách thức giới thiệu sản phẩm. Trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, những sản phẩm chỉ dừng lại ở hình thức truyền thống khó có thể đáp ứng được thị hiếu ngày càng cao và phân hóa của người tiêu dùng.
Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là cải tiến hình thức bên ngoài, mà là xây dựng tư duy thiết kế tổng thể cho sản phẩm, từ mẫu mã, bao bì, hệ thống trưng bày đến câu chuyện thương hiệu và trải nghiệm mua sắm. Đặc biệt, khi sản phẩm OCOP gắn với du lịch, thiết kế còn đóng vai trò như một công cụ quảng bá văn hóa địa phương, góp phần tạo dấu ấn và gia tăng giá trị cảm nhận. Điều này đòi hỏi phải có một mô hình hỗ trợ mang tính hệ thống, đủ khả năng kết nối giữa sản xuất, thiết kế và thị trường.
Trung tâm thiết kế, sáng tạo – cầu nối đưa sản phẩm ra thị trường
Trước yêu cầu đó, việc phát triển các Trung tâm thiết kế, sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP gắn với du lịch được xác định là giải pháp phù hợp và có tính lâu dài. Thông qua các trung tâm này, sản phẩm OCOP không chỉ được trưng bày và tiêu thụ, mà còn được hỗ trợ cải tiến thiết kế, kết nối với đội ngũ nhà thiết kế, chuyên gia sáng tạo và thị trường tiêu dùng.
Các trung tâm đồng thời trở thành không gian trải nghiệm dành cho du khách, nơi kết hợp giữa trình diễn nghề, giới thiệu quy trình sản xuất và bán sản phẩm, qua đó gia tăng giá trị kinh tế gắn với giá trị văn hóa. Việc tổ chức sản phẩm trong một không gian được thiết kế bài bản cũng góp phần nâng cao hình ảnh, khả năng nhận diện và sức hấp dẫn của sản phẩm OCOP.
Trong quá trình triển khai, Sở Công Thương Hà Nội giữ vai trò định hướng, chỉ đạo và xây dựng cơ chế, chính sách nhằm bảo đảm sự thống nhất trong phát triển mô hình trên phạm vi toàn thành phố. Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Hà Nội là đơn vị trực tiếp tổ chức thực hiện, hỗ trợ các cơ sở sản xuất nâng cao năng lực thiết kế, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần giải quyết bài toán tiêu thụ trước mắt, mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của sản phẩm OCOP Hà Nội trong bối cảnh kinh tế sáng tạo ngày càng được coi trọng.
