Cư dân mạng từng thực hiện một cuộc khảo sát về xếp hạng những loài động vật khó chịu nhất với các ứng cử viên như rắn, thằn lằn,… nhưng cuối cùng chỉ có muỗi là vượt xa.
Thậm chí còn có người cho rằng đây là sinh vật vô dụng và gây phiền nhiễu nhất khi chỉ hút máu, vo ve, làm phiền giấc ngủ của con người, thậm chí còn truyền bệnh.
Sự thật có đúng vậy không và nếu một ngày nào đó tất cả muỗi thực sự tuyệt chủng thì hậu quả sẽ ra sao?
Muỗi có thể xuất hiện quanh năm?
Nhiều cư dân mạng cho rằng muỗi dường như ngày càng tràn lan trong những năm gần đây và thậm chí có thể nhìn thấy chúng ngay cả trong mùa đông. Chuyện gì đang xảy ra vậy?
2 tuần trước, các chuyên gia đã đưa ra bản phân tích về nguyên nhân khiến muỗi gia tăng, trong đó nguyên nhân cơ bản nhất là sự nóng lên toàn cầu.
David Gillen, Giám đốc Viện Sinh học Côn trùng Pháp, chỉ ra rằng đồng hồ sinh học của côn trùng cần phải đáp ứng cùng lúc hai điều kiện trước khi chúng có thể bước vào trạng thái ngủ đông: nhiệt độ giảm và thời gian ban ngày ngắn lại. Việc đáp ứng cùng lúc 2 điều kiện này ngày càng khó khăn, dẫn đến thời gian hoạt động của côn trùng kéo dài hơn 1-2 tháng so với trước đây.
Thông tin muỗi có thể xuất hiện vào quanh năm đã làm dấy lên mối lo ngại rộng rãi, nghiêm trọng hơn là muỗi hoạt động lâu dài còn gây ra các bệnh truyền nhiễm như sốt rét, số ca tử vong có thể tăng gấp đôi.
Các nhà khảo cổ đã phát hiện dấu vết tổ tiên của loài muỗi hiện đại trong hóa thạch kỷ Jura cách đây 170 triệu năm, có thể nói lịch sử loài muỗi lâu đời hơn rất nhiều so với loài Homo sapiens chỉ xuất hiện trên trái đất cách đây 250.000 năm.
Ngày nay, hơn 3.600 loài muỗi đã tiến hóa và phân bố rộng rãi trên toàn thế giới ngoại trừ Nam Cực. Trong số những loài này, hầu hết muỗi ăn thực vật và chỉ có khoảng 200 loài ăn máu.
Sự nguy hiểm của muỗi
Muỗi thích phát triển trong môi trường tối và ẩm ướt, là nơi sinh sản tốt cho các loại virus và vi khuẩn phát triển, khi muỗi hút máu người sẽ tiêm mầm bệnh vào cơ thể người, gây bùng phát các bệnh truyền nhiễm.
Muỗi Anopheles có thể truyền ký sinh trùng Plasmodium gây bệnh sốt rét, trong khi muỗi Aedes truyền virus sốt xuất huyết nặng và bệnh viêm não, có tỷ lệ tử vong trong trường hợp rất cao.
Thậm chí ngày nay, muỗi vẫn gây ra mối nguy hiểm rất lớn cho sức khỏe. Theo WHO, trung bình mỗi năm có hơn 700.000 người chết vì các bệnh do muỗi truyền và 830.000 người chết vì các bệnh do muỗi truyền chỉ riêng trong năm 2015.
Trong số nhiều bệnh truyền nhiễm do muỗi truyền, bệnh sốt rét là nguy hiểm nhất. Cùng với bệnh AIDS và bệnh lao, bệnh này được coi là ba vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn của thế giới, gây ra hơn 400.000 ca tử vong mỗi năm.
Ở góc độ nhỏ, khi muỗi đốt người, chúng ta sẽ có phản ứng dị ứng, dẫn đến đỏ, sưng, ngứa, đau và các triệu chứng khác. Ở góc độ vĩ mô, muỗi là vật trung gian truyền bệnh phổ biến cho nhiều bệnh truyền nhiễm.
Vậy tại sao thiên nhiên lại tạo ra một loại động vật khó chịu như vậy, thậm chí nhiều người còn không nhìn thấy giá trị của nó.
Giá trị sinh thái của muỗi
Ngoài việc gây đau đớn cho con người, muỗi thực sự có giá trị và là một thành viên quan trọng trong chuỗi sinh học.
Với hơn 3.600 loài trên khắp thế giới, chúng phân bố rộng rãi trong nhiều hệ sinh thái khác nhau và đóng những vai trò khác nhau. Số lượng muỗi lớn và kích thước nhỏ khiến chúng trở thành nguồn thức ăn lý tưởng, chẳng hạn như trong quá trình di cư của các loài chim, một trong những nguồn thức ăn của chúng là số lượng lớn muỗi trong không khí.
Muỗi đẻ trứng trong nước, ấu trùng của chúng cũng sống trong nước, chúng sử dụng phần miệng nhỏ bé của mình để ăn các mảnh vụn hữu cơ trong nước, những mảnh vụn hữu cơ này đến từ phân và xác của các sinh vật dưới nước.
Không giống như muỗi cái hút máu, muỗi đực có phần miệng kém phát triển và không thể hút máu, chúng chỉ sống bằng mật hoa, khi muỗi đực bay giữa các bông hoa và chăm chỉ hút mật hoa, phấn hoa sẽ bị nhiễm trên lớp lông dày và mềm của chúng, sau đó bay đến bông hoa tiếp theo và hoàn thành quá trình thụ phấn một cách vô tình.
Chức năng này đặc biệt nổi bật ở những vùng lạnh giá, do khí hậu lạnh nên hầu hết côn trùng không thể sống sót qua mùa đông và muỗi đã trở thành số ít côn trùng thụ phấn hoạt động còn sót lại.
Điều gì sẽ xảy ra nếu muỗi bị tiêu diệt?
Muỗi là loại động vật vừa có hại vừa có lợi. Là một thành viên của chuỗi sinh học nên có rất nhiều loài động vật phụ thuộc vào chúng để kiếm ăn ở thượng nguồn và hạ lưu. Nếu muỗi thực sự bị tiêu diệt, có thể xảy ra những kết quả không mong muốn.
Một số người lo lắng rằng sau khi muỗi biến mất, những loài thực vật dựa vào chúng để thụ phấn sẽ suy giảm hoặc thậm chí tuyệt chủng. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học cho thấy muỗi ít có tác động đối với việc thụ phấn của thực vật. Hầu hết các loài thực vật đều dựa vào các loài thụ phấn chuyên nghiệp hơn như ong và bướm đêm để thụ phấn. Muỗi đóng vai trò không đáng kể trong quá trình này.
Tuy nhiên, muỗi thực sự rất quan trọng trong việc duy trì chuỗi thức ăn của một số loài động vật, cá, động vật lưỡng cư, chim,.. Những loại động vật này có thể không thích nghi được nếu muỗi biến mất đột ngột. Một số cá thể loài có thể bị tuyệt chủng cục bộ nếu muỗi biến mất.
Ví dụ, ở Bắc Cực có rất nhiều muỗi, hàng năm có rất nhiều loài chim di cư đến đó để tìm kiếm thức ăn, nếu muỗi đột ngột biến mất, sự sinh tồn của những loài chim này sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Điều này cho chúng ta một bất ngờ, ngay cả khi chúng ta thực sự muốn diệt trừ muỗi thì chúng ta cũng nên xác định rõ khu vực nào cần diệt trừ hoàn toàn và khu vực nào cần được bảo tồn loài này. Ví dụ, tại một số khu bảo tồn thiên nhiên, để duy trì đa dạng sinh học, lượng muỗi cần được giữ lại, muỗi đóng vai trò là nguồn thức ăn cho các sinh vật khác và giúp đảm bảo sự cân bằng của hệ sinh thái
Nguồn: Sohu
